Lô hàng bị thu hồi: doanh nghiệp làm gì trong 3 tuần?

Khi một văn bản yêu cầu thu hồi được ban hành, doanh nghiệp thường chỉ có khoảng ba tuần để làm xong rất nhiều việc: thông báo cho toàn hệ thống phân phối, gom hàng về, tiêu huỷ và nộp báo cáo. Vụ thu hồi lô nước muối sinh lý SATBB ngày 12/11/2026 cho thấy rõ lịch trình đó — và là dịp tốt để mỗi cơ sở tự kiểm tra: nếu rơi vào tình huống này, mình có kịp không?

Thùng hàng trả về và bảng kiểm minh hoạ quy trình thu hồi sản phẩm của doanh nghiệp

Sự việc và các mốc thời gian

Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) ra văn bản đình chỉ lưu hành và yêu cầu thu hồi trong cả nước đối với sản phẩm nước muối sinh lý nhãn hiệu SATBB, loại chai 550 ml, mang số lô DL-069, sản xuất ngày 05/6/2026, hạn dùng 05/6/2028, số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm 27399/26/CBMP-HN. Đơn vị chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường là Công ty Cổ phần Quốc tế Đại Lợi (phường Nghĩa Đô, Hà Nội); cơ sở sản xuất tại thôn Lưu Xá, xã Hoài Đức, Hà Nội.

Nguyên nhân: mẫu lấy tại một nhà thuốc ở phường Thành Vinh (Nghệ An), do Trung tâm Kiểm nghiệm thuộc Sở Y tế Nghệ An thử nghiệm, không đạt nhóm chỉ tiêu giới hạn vi sinh vật.

Các mốc được ấn định trong văn bản:

  • 12/11: văn bản ban hành, lô hàng bị đình chỉ lưu hành ngay.
  • Trước 04/12: doanh nghiệp phải báo cáo kết quả thu hồi và tiêu huỷ về Cục Quản lý Dược.
  • Trước 19/12: Sở Y tế Hà Nội báo cáo kết quả giám sát, kiểm tra và xử lý về Cục.

Tính ra, doanh nghiệp có khoảng 22 ngày để hoàn tất toàn bộ việc gom hàng từ cả nước về và tiêu huỷ. Đây là khoảng thời gian rất ngắn nếu hồ sơ phân phối không sẵn sàng.

Đọc một văn bản thu hồi: ai phải làm gì

Văn bản thu hồi thường giao việc cho ba nhóm cùng lúc, và doanh nghiệp cần hiểu rõ phần của mình nằm ở đâu:

  • Sở Y tế các tỉnh, thành phố: thông báo cho các cơ sở kinh doanh, cơ sở sử dụng trên địa bàn ngừng bán, ngừng dùng lô hàng và trả hàng về nơi cung cấp; kiểm tra, giám sát việc thu hồi và xử lý vi phạm nếu có.
  • Doanh nghiệp đứng tên công bố: gửi thông báo thu hồi tới toàn bộ đơn vị phân phối và sử dụng, tiếp nhận hàng trả về, tiêu huỷ hết lô hàng, báo cáo kết quả đúng hạn.
  • Sở Y tế nơi doanh nghiệp đặt trụ sở: giám sát việc thu hồi và tiêu huỷ, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của doanh nghiệp, xử lý vi phạm và báo cáo lên Cục.

Điểm nhiều cơ sở bỏ sót: nhóm thứ ba nghĩa là sau đợt thu hồi còn có một đợt kiểm tra tại cơ sở. Lúc đó toàn bộ hồ sơ sản xuất, hồ sơ chất lượng, hồ sơ công bố đều bị soát lại — không chỉ riêng lô bị thu hồi.

Bảy bước xử lý tại doanh nghiệp

Công nhân kho tách riêng pallet hàng bị tạm giữ để chuẩn bị thu hồi lô hàng
Việc đầu tiên là khoá lô và tách riêng hàng tồn khỏi khu vực xuất bán.
  1. Dừng xuất hàng ngay trong ngày. Khoá lô trên hệ thống bán hàng, dán nhãn “tạm giữ” lên toàn bộ hàng tồn trong kho, tách riêng khu vực.
  2. Khoanh vùng lô đã phân phối. Dựng danh sách: khách hàng nào, ngày nào, số lượng bao nhiêu. Đây là bước quyết định tốc độ của cả đợt thu hồi.
  3. Gửi thông báo thu hồi bằng văn bản. Ghi rõ tên sản phẩm, quy cách, số lô, hạn dùng, lý do, hướng dẫn trả hàng và đầu mối liên hệ. Gửi kèm phương thức có lưu vết (email, chuyển phát có ký nhận) để làm bằng chứng đã thông báo.
  4. Tổ chức nhận hàng trả về. Mỗi lần nhận lập biên bản có chữ ký hai bên, ghi số lượng thực nhận. Đối chiếu với số lượng đã giao để biết còn thiếu bao nhiêu.
  5. Tiêu huỷ có giám sát. Lập hội đồng tiêu huỷ, mời cơ quan quản lý địa phương chứng kiến theo yêu cầu trong văn bản, lập biên bản tiêu huỷ kèm hình ảnh.
  6. Báo cáo đúng hạn kèm bảng kê số lượng đã sản xuất, đã phân phối, đã thu hồi, đã tiêu huỷ và phần chưa thu hồi được (nếu có) cùng lý do.
  7. Điều tra nguyên nhân và hành động khắc phục. Thử lại mẫu lưu cùng lô, rà các lô liền kề, xem lại hồ sơ vệ sinh thiết bị trong khoảng thời gian sản xuất lô đó. Phần này nên nộp kèm báo cáo, vì đoàn kiểm tra chắc chắn sẽ hỏi.

Truy xuất nguồn gốc: thứ quyết định bạn mất ba ngày hay ba tuần

Nhân viên kho đối chiếu sổ theo dõi lô hàng với dữ liệu trên máy tính để truy xuất nguồn gốc
Sổ theo dõi lô hàng ghi ngay khi xuất hàng là cơ sở để khoanh vùng nhanh.

Trong các đợt thu hồi chúng tôi từng hỗ trợ khách hàng, khác biệt lớn nhất giữa cơ sở xử lý gọn và cơ sở xoay xở chật vật không nằm ở quy mô, mà ở chỗ có hay không một sổ theo dõi lô hàng.

Tối thiểu, mỗi lô cần ghi được: ngày sản xuất, số lượng, số phiếu kiểm nghiệm tương ứng, vị trí mẫu lưu, danh sách khách hàng đã nhận kèm số lượng từng khách. Một bảng tính đơn giản là đủ — vấn đề là phải ghi ngay khi xuất hàng, không ghi bù vào lúc có sự cố.

Song song, hồ sơ công bố và phiếu kiểm nghiệm phải lưu đủ và tìm được nhanh. Nếu bạn còn phân vân về yêu cầu kiểm nghiệm khi làm hồ sơ, có thể xem bài có cần kiểm nghiệm khi công bố sản phẩm không.

Doanh nghiệp cần làm gì

  1. Viết sẵn quy trình thu hồi trước khi cần dùng, nêu rõ người ra quyết định, người gửi thông báo, nơi tập kết hàng, cách tiêu huỷ.
  2. Chuẩn bị mẫu thông báo thu hồi và mẫu biên bản (nhận hàng trả về, tiêu huỷ) để chỉ việc điền thông tin lô khi có sự cố.
  3. Lập và duy trì sổ theo dõi lô hàng theo các mục nêu trên, cập nhật ngay mỗi lần xuất hàng.
  4. Diễn tập thu hồi mỗi năm một lần. Chọn ngẫu nhiên một lô đã bán, thử dựng lại danh sách khách nhận trong vòng 4 giờ. Không làm được thì sổ sách của bạn đang có lỗ hổng.
  5. Lưu mẫu đủ số lượng cho mỗi lô để còn thử lại khi cần xác định nguyên nhân.
  6. Rà lại hồ sơ công bố còn đúng với hàng đang bán không — công thức, quy cách, nơi sản xuất. Tham khảo bài công bố mỹ phẩm là gì, hồ sơ công bố sản phẩm mỹ phẩm nếu sản phẩm của bạn thuộc nhóm này.

Hỏi đáp

Không thu hồi hết số hàng đã bán thì sao?

Vẫn phải báo cáo trung thực phần chưa thu hồi được kèm lý do và bằng chứng đã thông báo tới các đơn vị phân phối. Giấu số liệu hoặc báo cáo khống là tình tiết nặng hơn nhiều so với việc thu hồi chưa hết.

Chỉ một lô bị thu hồi thì các lô khác có bị ảnh hưởng không?

Về pháp lý thì không, trừ khi văn bản ghi rõ. Nhưng về chuyên môn, nếu nguyên nhân nằm ở thiết bị hay quy trình, các lô sản xuất gần đó có nguy cơ tương tự. Nên chủ động thử lại mẫu lưu của các lô liền kề.

Doanh nghiệp tự phát hiện sản phẩm không đạt thì xử lý thế nào?

Chủ động thu hồi và báo cáo cơ quan quản lý, không chờ bị phát hiện. Cách làm này vừa hạn chế rủi ro cho người dùng, vừa là căn cứ để được xem xét giảm nhẹ khi xử lý vi phạm.

Sau đợt thu hồi còn phải làm gì?

Chuẩn bị cho đợt kiểm tra tại cơ sở: hồ sơ sản xuất, hồ sơ vệ sinh thiết bị, phiếu kiểm nghiệm các lô, hồ sơ công bố, hợp đồng với nhà cung cấp và xưởng gia công. Kèm theo đó là báo cáo nguyên nhân và các biện pháp khắc phục đã thực hiện.

Nguồn tham khảo