Hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở gồm những gì? Thành phần và lưu ý 2026

Hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở gồm: bản tiêu chuẩn cơ sở, bản thuyết minh dự thảo, bản tổng hợp xử lý ý kiến (nếu có), kết luận thẩm tra, quyết định công bố do người đứng đầu cơ sở ký và bằng chứng đã thông báo lên Cơ sở dữ liệu quốc gia. Hồ sơ lưu tại cơ sở, không nộp xin phép.

Banner xanh lá về hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở với bìa kẹp danh sách dấu tích, chồng giấy tờ và con dấu gỗ

Nhiều doanh nghiệp nghĩ “làm TCCS” chỉ là soạn một bản tiêu chuẩn rồi đóng dấu. Khi đoàn kiểm tra đến, họ yêu cầu xem cả bộ hồ sơ: thuyết minh, kết luận thẩm tra, quyết định công bố, phiếu kiểm nghiệm và giấy tờ thông báo. Thiếu một trong các giấy tờ này, doanh nghiệp khó chứng minh TCCS được xây dựng đúng trình tự.

Bài viết này đi sâu vào phần hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở: gồm những giấy tờ nào, ai lập, ai ký, lưu ở đâu và những lỗi FOTEKCO hay gặp khi rà soát hồ sơ cho khách hàng. Phần khái niệm và quy trình chung, bạn xem thêm bài Tiêu chuẩn cơ sở là gì? Cách xây dựng và công bố TCCS.

Hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở là gì?

Hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở (hồ sơ TCCS) là bộ tài liệu ghi lại toàn bộ quá trình cơ sở xây dựng và công bố một bản TCCS: từ dự thảo, lấy ý kiến, thẩm tra đến quyết định công bố. Bộ hồ sơ này là bằng chứng cho thấy TCCS được làm đúng trình tự và có căn cứ kỹ thuật.

Ba điểm cần nắm trước khi chuẩn bị giấy tờ:

  • Không nộp xin phép. Theo điểm b khoản 2 Điều 22 Thông tư 13/2026/TT-BKHCN, hồ sơ công bố TCCS được lưu trữ tại cơ sở. Không có cơ quan nào “cấp giấy chứng nhận TCCS”.
  • Phải thông báo trong 20 ngày. Sau khi công bố, cơ sở thông báo việc công bố qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng trong 20 ngày (khoản 3 Điều 22).
  • Căn cứ pháp lý mới. Thông tư 13/2026/TT-BKHCN ký ngày 09/4/2026, có hiệu lực sau 45 ngày kể từ ngày ký và thay thế Thông tư 11/2021/TT-BKHCN. Hồ sơ còn ghi căn cứ Thông tư 11/2021 hoặc Thông tư 21/2007 nên được cập nhật.

Danh mục giấy tờ trong hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở

Bộ hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở gồm tập giấy kẹp ghim, bìa còng xanh và bìa nhựa trên bàn làm việc
Một bộ hồ sơ TCCS đầy đủ nên gom chung một bìa, sắp theo thứ tự giấy tờ.

Dựa trên Điều 22 Thông tư 13/2026/TT-BKHCN và kinh nghiệm làm hồ sơ thực tế, một bộ hồ sơ TCCS đầy đủ gồm các giấy tờ sau:

Giấy tờ Ai lập / ký Bắt buộc?
Bản tiêu chuẩn cơ sở Bộ phận kỹ thuật soạn Bắt buộc
Bản thuyết minh dự thảo Người biên soạn Bắt buộc
Bản tổng hợp, xử lý ý kiến Người biên soạn Khi có lấy ý kiến
Kết luận thẩm tra dự thảo Người được giao thẩm tra Nên có văn bản
Quyết định công bố TCCS Người đứng đầu cơ sở Bắt buộc
Phiếu kết quả kiểm nghiệm Phòng thử nghiệm cấp Cần với sản phẩm
Bằng chứng thông báo CSDL Cơ sở lưu lại Bắt buộc

Thông tư gọi tên rõ ba thành phần của hồ sơ dự thảo: dự thảo TCCS kèm thuyết minh và bản tổng hợp, xử lý ý kiến (điểm c khoản 1 Điều 22). Kết luận thẩm tra, phiếu kiểm nghiệm và bằng chứng thông báo là phần doanh nghiệp nên lưu kèm để chứng minh đã làm đủ các bước còn lại.

1. Bản tiêu chuẩn cơ sở

Đây là tài liệu chính của bộ hồ sơ. Theo Điều 24 Thông tư 13/2026/TT-BKHCN, bản TCCS phải có:

  • Tờ bìa và ký hiệu đúng dạng, ví dụ TCCS 01:2026/ABC (số hiệu, năm công bố, chữ viết tắt tên cơ sở).
  • Mục lục, phần thông tin mở đầu, phần cơ bản (khái quát và kỹ thuật), phần thông tin bổ sung.
  • Phạm vi áp dụng ghi rõ: áp dụng cho sản phẩm nào, quy cách nào.
  • Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử cụ thể, đo được bằng phương tiện của cơ sở hoặc phòng thử nghiệm.

Khuôn khổ trình bày được hướng dẫn tham khảo theo TCVN 1-2:2025. Các trang nên đánh số, có thể in tờ rời để dễ thay thế khi sửa đổi.

2. Bản thuyết minh dự thảo TCCS

Nhiều hồ sơ thiếu giấy tờ này nhất. Thuyết minh giải thích vì sao chọn từng chỉ tiêu và từng mức. Thông tư dẫn chiếu mẫu tại Phụ lục IV, gồm ba phần:

  1. Thông tin chung: tên dự thảo, lĩnh vực, phạm vi áp dụng, mục tiêu, đơn vị chủ trì soạn thảo, phiên bản dự thảo.
  2. Nội dung dự thảo và thuyết minh: mỗi quy định trong dự thảo đi kèm căn cứ khoa học, thực tiễn (quy chuẩn viện dẫn, kết quả thử nghiệm, kinh nghiệm sản xuất).
  3. Quá trình xây dựng: đánh giá thực trạng, thu thập tài liệu, lấy mẫu thử nghiệm, biên soạn, lấy ý kiến.

Với TCCS sửa đổi, thuyết minh trình bày thêm cột “quy định cũ” để đối chiếu với quy định mới.

3. Bản tổng hợp, xử lý ý kiến

Chỉ cần khi cơ sở có tổ chức lấy ý kiến (việc này làm “trong trường hợp cần thiết”). Doanh nghiệp nhỏ thường lấy ý kiến nội bộ từ bộ phận sản xuất, QA/QC, kinh doanh. Bản tổng hợp ghi rõ: ai góp ý, nội dung góp ý, tiếp thu hay không và lý do.

Riêng hội, hiệp hội xây dựng TCCS để dùng cho chứng nhận thì bắt buộc lấy ý kiến bộ quản lý ngành và Cơ quan tiêu chuẩn quốc gia; hồ sơ gửi đi có thêm kết luận thẩm tra (Điều 25).

4. Kết luận thẩm tra dự thảo

Thẩm tra là bước cơ sở tự làm để bảo đảm dự thảo tuân thủ các nguyên tắc của Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, đặc biệt là không trái quy chuẩn kỹ thuật. Thông tư không bắt buộc mẫu biên bản, nhưng nên lập văn bản ngắn ghi: người thẩm tra, ngày thẩm tra, các điểm đã đối chiếu, kết luận đạt hay cần sửa.

5. Quyết định công bố TCCS

Người đứng đầu cơ sở xem xét và quyết định bằng văn bản công bố TCCS. Quyết định nên có: số, ngày ký, tên và ký hiệu TCCS, phạm vi áp dụng, ngày có hiệu lực, chữ ký và dấu. Ngày ký quyết định là mốc tính 20 ngày để thông báo lên Cơ sở dữ liệu quốc gia.

6. Phiếu kết quả kiểm nghiệm và tài liệu viện dẫn

Thông tư 13/2026 không liệt kê phiếu kiểm nghiệm là thành phần bắt buộc của hồ sơ TCCS. Nhưng với TCCS cho sản phẩm, đây là bằng chứng mạnh nhất cho thấy mức chỉ tiêu công bố là mức sản xuất đạt được. Nên lưu kèm:

  • Phiếu kết quả kiểm nghiệm mẫu sản phẩm, có bộ chỉ tiêu trùng với bản TCCS.
  • Bản sao (hoặc trích) các QCVN, TCVN, tiêu chuẩn quốc tế đã viện dẫn.
  • Thông tin nguyên liệu, công thức, quy trình sản xuất dùng làm căn cứ.

Xem thêm: Có cần kiểm nghiệm khi công bố sản phẩm không?

7. Bằng chứng đã thông báo lên Cơ sở dữ liệu quốc gia

Sau khi gửi thông báo qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, hãy lưu lại email xác nhận, ảnh chụp màn hình hoặc mã tiếp nhận. Đây là giấy tờ mới phát sinh từ năm 2026 và dễ bị bỏ sót nhất.

Ai ký, ai chịu trách nhiệm từng giấy tờ?

Thông tư 13/2026 để cơ sở tự xây dựng quy trình nội bộ phù hợp quy mô (khoản 4 Điều 22). Cách phân công FOTEKCO thường gợi ý cho doanh nghiệp vừa và nhỏ:

  • Người biên soạn (bộ phận kỹ thuật, QA/QC hoặc đơn vị tư vấn): soạn dự thảo, thuyết minh, bản tổng hợp ý kiến.
  • Người thẩm tra: nên là người khác người biên soạn, hiểu quy chuẩn của nhóm sản phẩm; ký kết luận thẩm tra.
  • Người đứng đầu cơ sở (giám đốc, chủ cơ sở): ký quyết định công bố, đóng dấu; chịu trách nhiệm về nội dung TCCS.
  • Người được giao lưu trữ: giữ bộ hồ sơ gốc, sổ theo dõi số hiệu TCCS, thực hiện thông báo lên Cơ sở dữ liệu quốc gia.

Thuê đơn vị tư vấn soạn hồ sơ không làm thay đổi trách nhiệm: người đứng đầu cơ sở vẫn là người ký và chịu trách nhiệm cuối cùng.

Hồ sơ TCCS lưu ở đâu và lưu thế nào?

Phòng lưu trữ hồ sơ tiêu chuẩn cơ sở tại doanh nghiệp với kệ kim loại xếp bìa còng xanh và trắng
Hồ sơ TCCS lưu tại cơ sở, mỗi tiêu chuẩn một bìa để dễ xuất trình khi kiểm tra.

Hồ sơ lưu tại cơ sở để xuất trình khi cơ quan quản lý, thanh tra hoặc đối tác yêu cầu. Thông tư không quy định thời hạn lưu cụ thể. Kinh nghiệm thực tế:

  • Lưu suốt thời gian TCCS còn áp dụng, và giữ tiếp sau khi thay thế hoặc bãi bỏ ít nhất đến hết hạn sử dụng của lô sản phẩm cuối cùng sản xuất theo TCCS đó.
  • Lưu cả bản giấy và bản điện tử (PDF có chữ ký, dấu). Bản PDF dùng luôn khi thông báo lên Cơ sở dữ liệu quốc gia.
  • Mỗi TCCS một bìa hồ sơ, đánh số theo ký hiệu; có sổ theo dõi để số hiệu không trùng.
  • Để cạnh hồ sơ công bố sản phẩm tương ứng, giúp đối chiếu nhanh chỉ tiêu, nhãn và phiếu kiểm nghiệm khi có kiểm tra.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi thông báo lên Cơ sở dữ liệu quốc gia

Thông báo không phải xin phép, nhưng cần chuẩn bị sẵn:

  • Tài khoản doanh nghiệp trên cổng Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
  • Thông tin sản phẩm, lĩnh vực, ký hiệu và tên TCCS, ngày công bố.
  • Tệp PDF bản TCCS và quyết định công bố, rõ nét, có chữ ký và dấu.

Khi thông báo, cơ sở nêu các đặc tính cơ bản của tiêu chuẩn và có quyền không cung cấp thông tin thuộc phạm vi bảo hộ sở hữu trí tuệ (công thức, bí quyết). TCCS đã công bố trước ngày Thông tư 13/2026 có hiệu lực phải thông báo xong trước ngày 31/12/2026 (khoản 2 Điều 27). Các bước thao tác trên cổng, xem bài tiêu chuẩn cơ sở là gì.

Hồ sơ khi sửa đổi, thay thế hoặc bãi bỏ TCCS

Đổi công thức, đổi nguyên liệu, đổi quy cách bao bì hay quy chuẩn liên quan thay đổi thì TCCS phải được rà soát (Điều 23):

  • Sửa đổi, bổ sung, thay thế: làm lại đủ bộ hồ sơ như khi xây dựng mới (dự thảo, thuyết minh, thẩm tra, quyết định công bố) và thông báo lại.
  • Bãi bỏ: hồ sơ gồm TCCS kèm thuyết minh, bản tổng hợp xử lý ý kiến (nếu có); người đứng đầu ký quyết định bãi bỏ bằng văn bản.

Không ghi đè lên hồ sơ cũ. Giữ bản cũ trong cùng bìa, đánh dấu “đã thay thế” kèm ngày, để truy được lô hàng nào sản xuất theo bản nào.

Hồ sơ TCCS với sản phẩm thực phẩm

Mẫu thực phẩm đóng gói, ống nghiệm và đĩa petri trên bàn inox phòng kiểm nghiệm để đối chiếu chỉ tiêu TCCS
Phiếu kiểm nghiệm mẫu phải khớp từng chỉ tiêu đã ghi trong bản TCCS.

Với thực phẩm, bộ hồ sơ TCCS là căn cứ kỹ thuật cho hồ sơ công bố sản phẩm. Từ năm 2026, việc công bố sản phẩm thực phẩm thực hiện theo Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP. Hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng nộp cho cơ quan tiếp nhận gồm bản công bố theo Mẫu số 01 và phiếu kết quả kiểm nghiệm theo Mẫu số 06 (trong 12 tháng, do tổ chức thử nghiệm đạt ISO/IEC 17025 cấp), kèm giấy uỷ quyền nếu có.

Bản TCCS không nộp kèm hồ sơ công bố sản phẩm, nhưng phải khớp với nó:

  1. Chỉ tiêu trong TCCS khớp chỉ tiêu trên phiếu kiểm nghiệm và bản công bố.
  2. Thành phần, khối lượng, hạn dùng, bảo quản trên nhãn khớp TCCS.
  3. Mức chỉ tiêu an toàn không lỏng hơn QCVN của nhóm sản phẩm.

Nếu cần hỗ trợ trọn gói từ xây dựng TCCS đến hồ sơ công bố, xem dịch vụ làm hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở sản phẩm.

6 lỗi hay gặp khi rà soát hồ sơ TCCS

Tổng hợp từ các bộ hồ sơ FOTEKCO đã rà soát cho khách hàng:

  1. Chỉ có bản TCCS, không có thuyết minh. Khi được hỏi “vì sao chọn mức này”, doanh nghiệp không có tài liệu trả lời.
  2. Quyết định công bố không ghi ngày hoặc ghi ngày sau ngày sản phẩm đã bán, không xác định được mốc 20 ngày thông báo.
  3. Người biên soạn tự thẩm tra chính dự thảo của mình, không có văn bản kết luận.
  4. Phiếu kiểm nghiệm không khớp bản TCCS: thiếu chỉ tiêu, khác đơn vị đo, khác phương pháp thử.
  5. Căn cứ pháp lý cũ: vẫn ghi Thông tư 21/2007 hoặc Thông tư 11/2021 dù đã hết hiệu lực.
  6. Hồ sơ để rời rạc trong email, máy tính cá nhân; khi người phụ trách nghỉ việc thì không ai tìm được bản gốc.

Danh sách kiểm tra nhanh trước khi lưu hồ sơ

  • Bản TCCS có tờ bìa, ký hiệu đúng dạng, phạm vi áp dụng rõ.
  • Có thuyết minh theo ba phần: thông tin chung, nội dung, quá trình xây dựng.
  • Có bản tổng hợp ý kiến (nếu đã lấy ý kiến) và kết luận thẩm tra.
  • Quyết định công bố có số, ngày, chữ ký, dấu.
  • Phiếu kiểm nghiệm khớp từng chỉ tiêu trong TCCS.
  • Đã thông báo lên Cơ sở dữ liệu quốc gia trong 20 ngày và lưu bằng chứng.
  • Căn cứ pháp lý ghi Thông tư 13/2026/TT-BKHCN.

Hỏi đáp về hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở

Hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở nộp ở đâu?

Không nộp ở đâu để xin phép. Hồ sơ lưu tại cơ sở. Việc duy nhất phải làm với cơ quan nhà nước là thông báo việc công bố qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng trong 20 ngày kể từ ngày công bố.

Ai được ký quyết định công bố TCCS?

Người đứng đầu cơ sở, tức giám đốc doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh, người đứng đầu hợp tác xã hoặc đơn vị. Người này chịu trách nhiệm về nội dung TCCS đã công bố.

Hồ sơ TCCS có cần công chứng không?

Không. Hồ sơ là tài liệu nội bộ, chỉ cần chữ ký và dấu của cơ sở. Giấy tờ bằng tiếng nước ngoài dùng làm căn cứ nên có bản dịch tiếng Việt.

Thiếu bản thuyết minh thì có sao không?

Thuyết minh là thành phần của hồ sơ dự thảo theo Điều 22 Thông tư 13/2026/TT-BKHCN. Thiếu thuyết minh, cơ sở khó chứng minh căn cứ chọn chỉ tiêu khi bị kiểm tra; nên bổ sung ngay.

Hồ sơ TCCS phải lưu trong bao lâu?

Thông tư không quy định thời hạn cụ thể. Nên lưu suốt thời gian TCCS còn áp dụng và sau đó ít nhất đến hết hạn sử dụng của lô sản phẩm cuối cùng sản xuất theo TCCS đó.

Một bộ hồ sơ dùng cho nhiều sản phẩm được không?

Được, nếu các sản phẩm cùng nhóm, có chung bộ chỉ tiêu và phương pháp thử, và phạm vi áp dụng của TCCS ghi rõ đủ các sản phẩm đó. Chỉ tiêu khác nhau thì nên tách thành các TCCS riêng.

Cần hỗ trợ lập hồ sơ công bố tiêu chuẩn cơ sở?

FOTEKCO hỗ trợ rà soát hồ sơ TCCS hiện có, soạn thuyết minh, quyết định công bố, đối chiếu phiếu kiểm nghiệm và thông báo lên Cơ sở dữ liệu quốc gia. Xem thêm các bài trong chuyên mục công bố tiêu chuẩn cơ sở hoặc liên hệ congbosanpham.com.vn để được tư vấn.

Nội dung mang tính tham khảo, tổng hợp theo Thông tư 13/2026/TT-BKHCN và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP tại thời điểm cập nhật. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản hiện hành trước khi hoàn thiện hồ sơ.